wewarmenop.nl
Homepage tijdelijk offline wegens verbouwing.

Tip: ga voor 'klimaatdiscussie' en verdere inhoudelijke informatie naar de website Klimaatverandering

De zoekfunctie van wewarmenop.nl is wel toegankelijk.
Zoek in verzameling van 3475 wetenschappelijke publikaties over klimaatonderzoek die met één klik zijn in te zien.




Actueel:

UN Emission Gap Report 2018
UNEP Press Release, 27-11-2018 download
Executive Summary download
Full Report download
E-book version download
Key messages download
Data visualization download

IPCC Special Report on Global Warming of 1.5ºC ('SR15')
Summary for Policymakers of IPCC Special Report on Global Warming of 1.5ºC approved by governments
IPCC Press Release 8-10-2018 download
Summary for Policymakers download
Full report download

The costs of climate inaction
A new analysis breaks down the likely social cost of carbon emissions by country, and should make unhappy reading for politicians
Editorial Nature 27-09-2018 download

Valuing climate damages at the country level
Nature Climate Change 24-09-2018 download

Country-level social cost of carbon
Nature Climate Change 24-09-2018 download


Hoeveel kooldioxide zit er in atmosfeer, waar komt het vandaan en waar blijft het?

Hieronder een animatie van het kooldioxide(CO2)-gehalte in de atmosfeer gedurende de afgelopen 800 duizend jaar. Dit was tijdens de IJstijden onder 200 ppm en bleef tijdens de Interglacialen onder 300 ppm. De mensheid heeft tot 1970 geen hoger (CO2)-gehalte meegemaakt dan 325 ppm. Sinds het einde van de laatste IJstijd (ongeveer 10 duizend jaar geleden) was er van een globale opwarming of afkoeling van meer dan een graad geen sprake. Door de in 50 jaar sterk toegenomen CO2-uitstoot dreigt nu een ongekend snelle opwarming van het aardoppervlak, een snelheid die in de geologische geschiedenis van de Aarde uniek is.


Bron: National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA), USA      Refs: Rubino, MacFarling Meure, Neftel, Petit, Siegenthaler, Lüthi



NOAA Carbon Tracker houdt bij waar het CO2 blijft dat door het verstoken van fossiele brandstoffen (beige in het plaatje hieronder) en door bosbranden (rood) in de atmosfeer komt. Deze gegevens worden jaarlijks verzameld en gepubliceerd in het kader van het Global Carbon Project (GCP) op basis van het meest recente wetenschappelijk onderzoek.

De uitstoot van CO2 door het gebruik van fossiele brandstoffen over de 10 jaar van 2007 t/m 2016 kon met een nauwkeurigheid van 5% worden berekend uit de internationale energiestatistieken. Deze uitstoot bedroeg gemiddeld 9,4 GtC of 34 GtCO2 per jaar. [Gt = gigaton = Pg = petagram; C = koolstof; CO2 = kooldioxide; 1 GtC = 3,664 GtCO2]

De hoeveelheid van de CO2-uitstoot die jaarlijks in de atmosfeer achterblijft kon met een nauwkeurigheid van ±2% worden berekend uit de CO2-metingen die wereldwijd worden gedaan. Over dezelfde periode was dat gemiddeld 4,7 GtC of 17 GtCO2 per jaar. [1 ppm stijging van het CO2-gehalte in de atmosfeer komt overeen met 2,12 GtC of 7,8 GtCO2].

Wat telt voor de globale opwarming is wat er aan CO2 in de atmosfeer achterblijft, en die hoeveelheid is met een nauwkeurigheid van een paar procent bekend.

Hoewel daardoor ook nauwkeurig (±5%) bekend is welk deel van de CO2-uitstoot werd opgenomen door het aardoppervlak (47 GtC of 172 GtCO2 over 10 jaar), bestaat er nog veel onzekerheid over de vraag waar deze CO2 precies bleef. Met name is nog niet nauwkeurig bekend hoe die CO2-opname is verdeeld over de verschillende 'sinks' op het land (149 miljoen km²) en in de wereldzeeën (361 miljoen km²). De trend van de laatste jaren in dit NOAA-plaatje is een netto afname van de hoeveelheid CO2 die door het landoppervlak wordt opgenomen en een netto toename van de hoeveelheid CO2 die jaarlijks in de atmosfeer achterblijft (de zwarte kruisjes).


Bron: NOAA Carbon Tracker

Mogelijk werd het aandeel dat wordt opgenomen door het landoppervlak in het verleden overschat en is de opname door de oceanen belangrijker dan eerder verondersteld.



Het rapport Global Carbon Budget 2017 dat in maart 2018 uitkwam, liet zien dat de netto CO2-opname door de oceanen (2,4 GtC of 8,8 GtCO2 gemiddeld per jaar) waarschijnlijk groter was dan de CO2-opname door het landoppervlak. Die laatste werd deels teniet gedaan door de eveneens door mensen veroorzaakte CO2-uitstoot door 'veranderd landgebruik'. Ofwel door uitbreiding van het door mensen gebruikte landoppervlak ten koste van natuur. Plantages houden minder koolstof vast dan oerbos en de vervanging gaat gepaard met houtkap en bosbranden. De netto CO2-opname door het landoppervlak komt daarmee op 1,7 GtC of 6,2 GtCO2 per jaar. In het 'globale CO2-budget' zit zo nog een systematische fout van 4,7-3,0+1,3-2,4 = -0,6 GtC per jaar die te wijten is aan de grote onnauwkeurigheid (20-50%) in de bepaling van de omvang van CO2-uitstoot en -opname op het land. De negatieve waarde van de 'budget imbalance' duidt op overschatting van de uitstoot ('sources') en/of onderschatting van de opname ('sinks'). Want de netto sinks moeten uitkomen op 4,7 (±0,5) GtC of 17 GtCO2 gemiddeld per jaar (Er verdwijnt geen koolstof in het niets).


Bron: Global Carbon Budget 2017, Global Carbon Project (GCP)



Fossiele brandstoffen brachten in de periode 2007 t/m 2016 jaarlijks gemiddeld 9,4 Gt koolstof of 34 Gt kooldioxide in de atmosfeer. De jaarlijkse trend is nog steeds stijgend. Na een korte afvlakking naar 36 GtCO2 steeg de jaarlijkse CO2-uitstoot sinds 2015 weer als gevolg van toenemende economische groei.


Bron: Global Carbon Budget 2017, Global Carbon Project (GCP)

De rode lijn aan de onderkant is het gespiegelde totaal van de uitstoot ('emissions'). Deze grafiek uit het GCP-rapport (opgesteld in november 2017) laat vanaf 2015 een daling van de CO2-uitstoot zien. Dat komt omdat in dit plaatje niet is gebaseerd op actuele gegevens, maar op een publicatie uit 2013. Actuele statistische gegevens over het gebruik van fossiele brandstoffen vanaf 2015 waren toen uiteraard nog niet beschikbaar.

In april 2018 berichtte Nature dat de CO2-uitstoot in 2017 weer met 1,5% was gestegen ten opzicht van 2016. Ook de actuele gegevens van het CO2-meetstation op Hawaii (bijgewerkt tot november 2018) laten nog geen trendbreuk zien. De jaarlijkse stijging van het CO2-gehalte is ruim 2 ppm per jaar.


Bron: NOAA Earth System Research Laboratory (ESRL)



Waarom nemen land en zee niet al het uitgestoten CO2 op, maar slechts de helft?

Waarom zit er 20% zuurstof in de atmosfeer en slechts 0,04% kooldioxide?

Waarom heeft zo'n kleine verandering van het kooldioxyde-gehalte in de atmosfeer (een extra 100 ppm = 0,01% meer) zulke vérstrekkende gevolgen?

Waarom is klimaatverandering beter te voorspellen dan het weer?

Waarom zal de opwarming van de Aarde nog honderden jaren doorgaan nadat het gebruik van fossiele brandstoffen is gestopt?

Dit zijn een aantal vragen die zonder diepgaander kennis van de natuur en de evolutie van het leven op Aarde niet kunnen worden beantwoord. In de natuurwetenschappen is de afgelopen 50 jaar veel onderzoek verricht dat duidelijkheid heeft gegeven, oude veronderstellingen heeft ondergraven en nieuwe vragen heeft opgeworpen. Vooral de laatste decennia is de kennis van de aardgeschiedenis en het 'paleoklimaat' enorm toegenomen. De analyse van boorkernen uit de ijskappen van Antarctica en Groenland en satellietwaarnemingen hebben daar in belangrijke mate toe bijgedragen. Het idee dat er nog twijfel bestaat over de realiteit en de oorzaken van de huidige klimaatverandering berust op achterstand in kennis bij het brede publiek, de politiek en de media.

Wat zijn de te verwachten gevolgen van de snelle stijging van het kooldioxide-gehalte in de atmosfeer, en waarop is die verwachting gebaseerd?

Om de globale temperatuurstijging onder de 1,5 tot 2°C te houden, kon er volgens de IPCC (2014) vanaf 2016 nog maximaal 600 Gigaton kooldioxide (= 164 GtC) in de atmosfeer worden geloosd. Dat was het 'koolstof-budget' wat de wereld nog zou hebben om catastrofale gevolgen van klimaatverandering af te wenden. Een koolstofbudget dat bij de huidige trend binnen 15 jaar zou zijn opgebruikt.


Bron: Nature 29 juni 2017, p.595

Sindsdien is die inschatting van het resterende koolstofbudget veel te optimistisch gebleken maar worden maatregelen om de kooldioxide-uitstoot te beperken verder uitgesteld .......


Bron: Nature 6 december 2018, p.31

Voor reacties, commentaar en tips, graag een mailtje aan  iek@wewarmenop.nl